Rug Pull
Rug pull, bir kripto proje ekibinin yatırımcıları çektikten sonra likiditeyi veya fonları aniden çekip token'ı değersiz bırakarak ortadan kaybolduğu bir dolandırıcılık türüdür.
Rug pull, bir kripto proje ekibinin yatırımcıları bir token'a çektikten sonra likidite havuzundaki veya proje hazinesindeki fonları aniden çekip token'ı değersiz bırakarak ortadan kaybolduğu bir dolandırıcılık türüdür.
Mekanizma genellikle şöyle işler: geliştiriciler yeni bir token oluşturur ve bunu bilinen bir varlıkla (örneğin ETH veya USDT) eşleştirilmiş bir likidite havuzuna koyar, ardından sosyal medyada heyecan yaratarak alıcı çeker. Kullanıcılar token'ı satın aldıkça havuzdaki gerçek varlık birikir. Geliştiriciler bu birikimi tek seferde çekince havuzda token'ı geri satın alacak karşı taraf kalmaz; elde kalan token teknik olarak var olmaya devam etse de fiilen alıcısız ve değersizdir. Bazı sürümlerinde kod seviyesinde bir tuzak da bulunur: token'ın akıllı sözleşmesi yalnızca geliştiricinin satmasına izin verirken sıradan kullanıcıların satışını engeller (honeypot).
Bu ayrım kripto varlık değiştirirken önemlidir çünkü rug pull riski, hangi token'ı elde tuttuğunla ilgilidir — bir değişim hizmetinin kendisiyle değil. Zest gibi bir değişim ortağı, girilen adrese doğru varlığı gönderir ve o varlığın arkasındaki proje ekibinin kim olduğunu ya da likiditesinin ne kadar güvenilir olduğunu araştırmaz; bu araştırma her zaman kullanıcıya aittir. Yeni ve az bilinen bir token'ı değiştirmeden önce projenin ekibinin açık kimlikli mi yoksa anonim mi olduğunu, likiditenin kilitli olup olmadığını ve token'ın bağımsız bir denetimden geçip geçmediğini kontrol etmek, rug pull riskini tamamen ortadan kaldırmasa da azaltır.
Bu, cüzdanda beklenmedik biçimde yükselen bir token belirdiğinde somutlaşır. Böyle bir token'ı Zest'te satmadan önce, token güvenlik tarayıcısı sözleşmenin honeypot davranışı, gizli sahiplik yetkisi veya olağandışı yüksek satış vergisi gibi rug pull'a işaret eden özellikler taşıyıp taşımadığını kontrol etmeye yardımcı olur. Tarama sonucu güvenli görünüyorsa, token'ı Zest üzerinden istenen başka bir varlıkla değiştirmek mümkündür; değişim ortağı yalnızca girilen adrese doğru karşılığı gönderir, token'ın nasıl elde edildiğini sorgulamaz.
Bir proje anonim bir ekip tarafından yürütülüyor olması tek başına rug pull anlamına gelmez, ancak kimliği doğrulanmış ekipler ve düzenlenmiş platformlar için geçerli olan KYC/AML benzeri hesap verebilirlik mekanizmaları, çoğu anonim DeFi projesinde bulunmaz. Bu açıklama yatırım tavsiyesi değildir.