Celo Gas İzleyici

Celo, ilk günden itibaren bir Layer 2 olarak inşa edilmiş bir zincir değil — OP Stack'e tam bir geçişi Mart 2025'te tamamlamadan önce beş yıl boyunca kendi bağımsız, mobil öncelikli proof-of-stake blok zinciri olarak var oldu. Bu geçiş, Celo'nun tüm geçmişini — her hesabı ve bakiyeyi — Ethereum üzerinde bir L2 olarak taşıdı; bu, genesis'ten itibaren rollup olarak başlayan OP Stack zincirlerinden farklı bir başlangıç noktasıdır. Celo'da gas hâlâ ağın yerel token'ı olan CELO cinsinden, EIP-1559 tarzı kurallar altında alınır: talebe göre ayarlanan bir temel ücret, artı sıralayıcıya (sequencer) isteğe bağlı bir öncelik bahşişi.

Celo'nun bu listede zaten yer alan OP Stack zincirlerinden gerçekten ayrıldığı nokta, verileri Ethereum'a geri yayımlama maliyetini nasıl ele aldığıdır. Optimism, Base ve Scroll bu maliyeti, L2 yürütmesinin üzerine eklenen ayrı ve tahmin edilmesi zor bir L1 veri ücreti olarak gösterir. Celo bunun yerine bu kalemi sıfırda tutar ve eşdeğer maliyeti yapılandırılabilir bir temel ücret tabanına (floor) dahil eder — temel ücretin altına inemeyeceği, L1 maliyetlerini önceden karşılayacak şekilde kalibre edilmiş bir minimum. Sonuç, birbirinden bağımsız hareket eden iki ücret yerine, eth_estimateGas ile önceden tahmin edebileceğin tek bir sayıdır.

Celo ayrıca veri kullanılabilirliği için Ethereum'un blob piyasasını tamamen atlar; işlem verilerini, Optimism, Base ve Scroll'un artık yaptığı gibi Ethereum blob'ları olarak değil, ayrı bir harici ağ olan EigenDA'ya gönderir. Bu, Celo'nun ücret tabanını, Ethereum ana ağındaki yoğun dönemlerde blob yayımlayan rollup'ları vuran aynı blob ücreti sıçramalarından ayırır — taban yine de periyodik olarak yeniden kalibre edilir, sadece işlem işlem bazında değil.

L1 maliyeti canlı olarak faturalandırılmak yerine bir tabana gömüldüğü için, Celo'nun fiyat dalgalanmaları blob yayımlayan bir L2'ninkinden daha sakin görünür, ama yine de gerçek nedenlerle hareket eder.

• Temel ücret tabanının yeniden kalibrasyonu — Celo, altta yatan L1 ve EigenDA maliyetlerini karşılamaya devam etmek için temel ücret tabanını periyodik olarak ayarlar. Taban yükseldiğinde veya düştüğünde, her işlemin minimum fiyatı, Celo'nun kendisinde olup bitenlerden bağımsız olarak onunla birlikte hareket eder.
• Celo'nun kendisindeki talep — Celo, mobil öncelikli ödemeler ve Mento stabilcoin takasları (cUSD, cEUR, cREAL) etrafında kurulmuştur. Bu etkinlikteki bir artış, tıpkı herhangi bir EIP-1559 zincirinde tıkanıklığın yaptığı gibi, temel ücreti tabanının üzerine itebilir.
• CELO/ETH döviz kuru — Taban, ETH cinsinden ifade edilen bir maliyeti karşılayacak şekilde belirlenir, ama CELO cinsinden tahsil edilir. CELO'nun ETH karşısındaki fiyatındaki keskin bir hareket, L1 veya EigenDA fiyatlandırmasında hiçbir şey değişmese bile tabanın karşılığının ne olduğunu değiştirir.
• İşlem karmaşıklığı — Basit bir CELO veya stabilcoin transferi, bir Mento takasından, likidite işleminden veya kontrat dağıtımından daha az yürütme gazı kullanır — bu, L1 tabanıyla ilgisi olmayan sıradan bir EIP-1559 gas muhasebesidir.

Celo'yla ilgili kafa karışıklığının çoğu, ücret soyutlama özelliğine veya 2025 L2 geçişinden önceden kalma alışkanlıklara dayanır.

• Gas'ı stabilcoinlerle ödeyebilirsin — ama sadece onaylı olanlarla — Celo, bir işlemin CELO yerine onaylı bir ERC-20 ile gas ödemek için feeCurrency alanını ayarlamasına izin verir — şu anda cUSD, cEUR, cREAL, USDC ve USDT. Elindeki herhangi bir token için açık değildir; liste zincir üstü yönetişim tarafından belirlenir ve desteklenmeyen bir token feeCurrency olarak basitçe seçilemez.
• Gas'ı bir stabilcoinle ödemek biraz daha fazla gas'a mal olur — CELO dışı bir feeCurrency ayarlayan bir işlem, protokolün para birimi dönüşümünü halletmesi gerektiğinden, CELO ile ödeyen bir işlemden yaklaşık 50.000 daha fazla gas kullanır. Bu, bir görüntüleme hatası değil, gerçek bir maliyet farkıdır.
• USDC ve USDT, token adresi yerine bir adaptör adresine ihtiyaç duyar — Celo, gas hesaplamalarını 18 ondalığa normalleştirir, ama USDC ve USDT 6 ondalık kullanır. Cüzdanların ve betiklerin feeCurrency'yi token'ın kendi adresi yerine adaptör kontratına ayarlaması gerekir, aksi halde işlem reddedilir.
• Sıfır CELO yine de fonların takılıp kalması anlamına gelebilir — Ücret soyutlaması cüzdan desteğine bağlıdır. Bunu uygulamayan bir cüzdan yine özellikle CELO isteyecektir, bu yüzden elinde hiç CELO yokken bir stabilcoin köprülemek, biraz CELO edinene kadar işlem yapamamana yol açabilir.
• Eski rehberler artık var olmayan bir zinciri tarif eder — Mart 2025'ten önce Celo'nun kendi doğrulayıcı setiyle, blok üretimiyle veya yaklaşık 5 saniyelik kesinleşmeyle ilgili yazılmış her şey, geçiş öncesi bağımsız L1'i tarif eder. Celo artık diğer Superchain üyeleri gibi bir OP Stack sıralayıcısı üzerinden Ethereum'a uzlaşıyor.