Linea Gas İzleyici

Linea, Consensys tarafından geliştirilen bir zkEVM rollup'ıdır: her işlem grubu, bir Optimistic rollup'ta olduğu gibi yaklaşık bir haftalık bir sahtekârlık kanıtı itiraz penceresini beklemek yerine, sıfır bilgi (zero-knowledge) geçerlilik kanıtıyla doğru olduğu kanıtlanır ve Ethereum üzerinde doğrulanır. Linea bugün Ethereum ile aynı bytecode'u çalıştırır (bir Type 2 zkEVM) ve Consensys, 2026'da tam Type 1 eşdeğerliğine — aynı hash fonksiyonları, durum ağaçları ve gas mantığı — geçmeyi taahhüt etti. Linea'da gas, Ethereum ana ağındaki gas için kullanılan aynı varlık olan ETH ile ödenir.

Diğer rollup'larda olduğu gibi, bir Linea işlem ücreti aslında toplanan iki ücrettir. L2 yürütme ücreti, EIP-1559 tarzı bir taban ücreti izler ve çoğu zaman düşük bir tabana yakın kalır, çünkü Linea'nın blok kapasitesi genellikle gördüğü talebi rahatça aşar. L1 veri ücreti ise, sıkıştırılmış bir Linea işlem grubunu Ethereum'a geri gönderme maliyetindeki payınızdır; bu ücret, Linea'nın Mart 2024'teki Alpha v3 yükseltmesinden bu yana bir EIP-4844 blob'u olarak fiyatlandırılır. Linea, yakın zamandaki blob talebini kısa, hareketli bir pencere üzerinden izler, bu yüzden daha fazla calldata taşıyan bir işlem, bu paylaşılan gönderim maliyetinin orantılı olarak daha büyük bir kısmını öder.

Kasım 2025'teki Exponent yükseltmesinden bu yana, toplanan ücretler bir çifte yakma (dual-burn) mekanizmasını da besliyor: Linea'nın net geliri, yani ücretler eksi L1 veri maliyeti, %20'si kalıcı olarak ETH yakmaya, %80'i ise LINEA token'ını geri alıp yakmaya ayrılıyor. Bu yakma işlemi, işlem sonrasında Linea'nın marjından beslenir — size bildirilen ücreti değiştirmez ve işlem yapmak için LINEA tutmanız gerekmez.

Linea'nın kendi yürütme ücreti nadiren fazla hareket eder — size bildirilen fiyattaki çoğu dalgalanma, Ethereum'a ya da Linea'nın kendisindeki olağandışı veri yoğun etkinliğe dayanır.

• Ethereum blob piyasası talebi — L1 veri ücreti, Ethereum'un canlı blob taban ücretinden hesaplanır. Ana ağdaki yoğun bir dönem, Linea'nın kendisinde hiçbir şey değişmese bile, Linea dahil her rollup'ın veri göndermek için ödediği miktarı yükseltir.
• Linea'daki veri yoğun işlemler — Linea'nın değişken maliyet tahmini, yalnızca tüketilen gasa değil, yakın zamandaki işlemlerin ne kadar blok alanı kullandığına da tepki verir — sözleşme dağıtımları ve calldata yoğun swap'lar, aynı gas miktarındaki sade bir transferden daha pahalıya mal olur.
• MetaMask bağlantılı ve kampanya kaynaklı etkinlik — Linea'nın MetaMask ile yakın bağları ve tekrarlayan ekosistem teşvik programları, periyodik olarak zincire etkinlik patlamaları yönlendirir; bu da yürütme talebini tavanına doğru itebilir.
• Sekanslayıcı kapasitesi — Linea şu anda Consensys tarafından işletilen tek bir sekanslayıcı kullanıyor ve bu sekanslayıcı çoğu zaman yedek kapasiteye sahip, bu yüzden yürütme taban ücreti normal trafiği yükselmeden emebilecek boşluğa sahiptir.

Linea etrafındaki kafa karışıklığının çoğu, onu aslında davranışça benzemediği Optimistic rollup'larla karşılaştırmaktan kaynaklanır.

• Gas için LINEA token'ına gerek yok — Her Linea işlem ücreti ETH ile ödenir. LINEA, yönetişim ve ekosistem teşvik programları içindir — işlem yapmak için onu tutmanız veya edinmeniz gerekmez.
• Çekimler bir hafta sürmez — Linea'nın geçerlilik kanıtları genellikle Ethereum'da birkaç saat içinde kesinleşir; Arbitrum, Optimism veya Base gibi Optimistic rollup'ların resmi köprülerinde kullandığı yaklaşık yedi günlük sahtekârlık kanıtı penceresi söz konusu değildir. Üçüncü taraf bir köprü bir ücret karşılığında yine de daha hızlı olabilir, ama Linea'nın kendi köprüsü bu daha uzun gecikmeye tabi değildir.
• Çifte yakma bir ücret indirimi değildir — Linea'nın ETH ve LINEA yaktığına dair başlıklar bir indirim gibi okunabilir. Yine de bildirilen ücretin tamamını ödersiniz — yakma işlemi sonradan Linea'nın marjından finanse edilir, işlem maliyetinizden düşülmez.
• Bir borsadan çekim yaparken doğru ağı seçin — Bir Linea adresine fon göndermek, ağ olarak "Ethereum" veya genel "ERC-20" değil, "Linea"yı seçmeyi gerektirir. Adres formatı tüm EVM zincirlerinde aynı göründüğünden, yanlış ağda yapılan bir çekim yine de gönderilir, sadece köprü kullanmadan fonları göremeyeceğiniz bir zincire gider.